FEN VE TEKNOLOJİ OKURYAZARLIĞI

         
           Fen ve Teknoloji dersinin müfredatının değişmesiyle yetişen öğrencilerinde dünyaya bakış açısının değişmesi amaçlanmıştır. 2004 Fen ve Teknoloji dersi programının vizyonu, bireysel farklılıkları ne olursa olsun bütün öğrencilerin fen ve teknoloji okuryazarı olarak yetişmesidir. Bu sebeple öğrencilerin fen ve teknoloji alanlarında devamlı gelişmeleri takip edebilmeleri, karşılaştıkları problemlerde bilimsel yöntemler kullanabilmeleri için fen ve teknoloji okuryazarlığının önemine özellikle dikkat edilmiştir.        

 

            Fen ve Teknoloji okuryazarlığı, genel bir tanım olarak; bireylerin araştırma – sorgulama, eleştirel düşünme, problem çözme ve karar verme becerileri geliştirmeleri, yaşam boyu öğrenen bireyler olmaları, çevreleri ve dünya hakkındaki merak duygusunu sürdürmeleri için gerekli olan fenle ilgili beceri, tutum, değer, anlayış ve bilgilerin bir birleşimidir. (Öğretim Programından aynen alınmıştır.) Tanımdan da anlaşıldığı gibi Fen ve Teknoloji okuryazarı olmak ömür boyu gelişmeleri takip edebilecek kadar bilgi sahibi olmayı, terimsel bilgilerin yanında teknolojik kavramlarında bilinmesi gerektiğini, hayatımızın pek çok yerinde önümüze çıkan gelişmelere açık olmayı gerektirdiğini görüyoruz.

 

           

Fen ve Teknoloji okuryazarlığı güncel hayat içerisinde yer alan ve teknolojik gelişmelerden yalıtılmış bir ortamda bulunmayan her insan için gereklidir. Fen ve teknoloji okuryazarlığı bilimin ve bilimsel gelişmenin doğasını, temel fen kavram ve yasalarını bilmeyi ve kullanmayı amaçlar. Problem çözerken ve karar verirken bilimsel süreç becerilerini kullanır. Fen, teknoloji, toplum ve çevre etkileşimlerini anlar ve yorumlar getirebilir. Görüldüğü gibi amaçladığı şeyler toplumun her ferdi için gerekli olan elzem bilgilerdir.

 

Fen ve teknoloji okuryazarlığının etkin bir şekilde kazanılması için bazı boyutlara önemle dikkat edilmelidir. Öğrenci fen bilimleri ve teknolojinin doğasını anlamalı, buna uygun davranışlar sergileyebilmelidir. Birbirleriyle olan ilişkileri açıklayabilmeli ve yeni tanımlar geliştirebilmelidir. Okuryazarlığın bir diğer öneli boyutu anahtar kavramların bilinmesidir. Kavramlar evrenseldir ve küresel dünyada bilim ortak bir dil içerisinde açıklanıp anlaşılabilir. Uluslar arası birimler kullanılır ve kavramlar bu birimlere dayanarak tanımlanır. Bu sebeple okuryazar olmanın en önemli şartı özellikle anahtar kavramların bilinmesidir.

 

Sistemli bilgiler bütünü olan bilim, fen ve teknoloji dersinin hamurunu oluşturmaktadır. Çünkü fen; fizik, kimya, biyoloji bilimlerini kapsar ve teknoloji bu bilimlerin ürünlerini ortaya koyar. Anlaşıldığı gibi fen ve teknoloji tamamen bilimsel olgular içerir. Bu sebeple Fen ve teknoloji okuryazarı olmak için bilimsel süreçler bilinmeli ve bu süreçler üzerinde uygulamalar yapılabilmelidir.

 

Öğrencinin bilimsel ve teknik psikomotor beceriler geliştirebilmesi gerekir. Psikomotor beceriler geliştiremeyen öğrencinin bu alanda çalışma yapma olasılığı düşünülemez. Psikomotor beceriler uygulamaya bağlı becerilerdir ve laboratuar uygulamaları gibi destekler gerektirmektedir. Öğrencinin deney yapabilmesi, mikroskopta obje inceleyebilmesi, basit elektrik devresi kurması gibi davranışlar kazanmış olması gerekir. Bunun yanında fen ve teknoloji okuryazarı bir öğrenci bilimin özünü oluştura değerleri bilir, fen bilimlerine ilişkin olumlu tutum ve değerler kazanmalıdır.

 

Fen ve Teknoloji dersinde okuryazar öğrencilerin yetiştirilmesi için yeni müfredat öğrencinin merkezde olduğu yapılandırmacı yaklaşımın uygulanmasını önermektedir. Öğretmenlerin buna dikkat etmesi son derece önemlidir. Çünkü düz anlatım, not tutturma ve doğrulama tipi laboratuvar etkinlikleri gibi öğretmen merkezli geleneksel öğretim yöntemleri öğrencilerin Fen ve Teknoloji okuryazarlığını geliştirmede yeterli olamamaktadır. Öğrenciler sürekli alma ihtiyacını duymak yerine, kendi kendilerine araştırabilen, sorgulayabilen bireyler olacak şekilde yönlendirilmelidir. Bu da ancak müfredatın öngördüğü şekilde yapılandırmacı yaklaşımın doğru bir şekilde uygulanmasıyla olur.

 

Fen ve teknoloji dersinin amaçlarını da incelediğimizde dersin fen ve teknoloji okuryazarı yaratmak istediğini görüyoruz. Buradan dersin içeriğinin ve amacının çok olumlu olduğunu fakat uygulanan teknik ve yöntemlerle bunun desteklenmesi gerektiğini, aksi halde amaçlara ulaşılamayacağını belirtebiliriz.

 

 

 

 

 

 

 

 

KAYNAKÇA

 

-                   Murat Demirbaş, Adem Taşdemir “ÖĞRENCİLERİN FEN OKURYAZAR              BİREY NİTELENMESİNDE GÖRSEL VE YAZILI DEĞİŞKENLERİN ETKİLERİ” (Yayınlanmış Araştırma Sonuçları, Kırıkkale Üniversitesi, Eğitim Fakültesi), s.1291.

-                   Yasin İnceler “Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlilik Taslağının İncelenmesi’’ Kastamonu Eğitim Dergisi. Cilt no 15, Sayı no1 (Mart 2007), s. 185-198.

-                   Halil Dindar, Selami Yangın “İlköğretim Fen ve Teknoloji Dersi İlköğretim Programına Geçiş Sürecinde Öğretmenlerin Bakış Açılarının Değerlendirilmesi” (Yayınlanmış Araştırma Sonuçları, Gazi Üniversitesi, Siirt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, 2007) s. 186,189.

 

Yorum Yaz